NS PRIČE

gallery/grb novog sada
gallery/facebook icon
gallery/youtube icon
gallery/instagram icon

EDIKT Carice Marije Terezije od 1. februara 1748. godine:

„Mi, Marija Terezija, Božjom milošću carica rimska a kraljica Ugarske, Češke, Dalmacije, Hrvatske, Slavonije, Rame, Srbije, Galicije, Lodomerije itd. itd. dajemo glasom ovoga pismena na znanje svakome, koga se tiče [...] da taj toliko puta spominjani naš Petrovaradinski kameralni grad, koji leži na drugoj strani Dunava u bačkoj županiji na zemljištu Sajlovo, silom naše kraljevske moći i ugleda iz ranije navedenih razloga [...] učinimo svojim slobodnim kraljevskim gradom i da ga uvrstimo, primimo i upišemo u broj, krug i red ostalih naših slobodnih kraljevskih gradova naše kraljevine Ugarske tako i naših naslednih zemalja, ukidajući mu dosadašnje ime Petrovaradinski Šanac, nađosmo za dobro da se ubuduće zove i da mu naslov bude Neoplanta (Neoplanta), mađarski Uj-Videgh, nemački pak Ney-Satz, srpski Novi Sad.”

Novi Sad, kao naselje koje se u kontinuitetu razvija do danas, nastaje na samom kraju XVII veka, u vreme Velikog bečkog rata (1683 1699). Nakon što je nadvojvoda Karlo Lotarinški proterao Turke iz Bačke 1687. godine, započeta je izgradnja Petrovaradinske tvrđave u današnjem obliku, sa zvezdastim utvrđenjem - poznatim kao Mostobran, na suprotnoj, novosadskoj strani dunava. Vlast Habsburške monarhije trajaće sve do 1918. godine. Kako je po tadašnjim propisima u monarhiji bilo zabranjeno nastanjivanje nekatoličkog stanovništva u neposrednoj blizini fortifikacija, u ovom slučaju u Petrovaradinskom podgrađu, Srbi, Grci, Cincari i Jevreji su se nastanjivali na Bačkoj strani u blizini Mostobrana. Dakle, prvi "Novosađani" su bili graditelji tvrđave, zanatlije, trgovci, krčmari i vojska. Kako su većinu stanovništva činili Srbi, ovo je naselje u prvim godinama nazivano Racka varoš. Srbi su još od srednjeg veka u zapadnim izvorima bili nazivani Rašanima, Racima,  po Raškoj kao postojbini dinastije Nemanjića i mestu nastanka srednjevekovne srpske državnosti.

O NOVOM SADU

OSNIVANJE GRADA

gallery/slika za sajt zmaj jovina

imena

NOVOG

SADA 

U prvim godinama Novi Sad je nosio ime Racka varoš, a od početka XVIII veka zvanično Petrovaradinski šanac.

Već 1698. godine u Šanac je smeštena srpska vojna posada, a bačkom vladici je naloženo da se premesti iz Segedina, gde mu je bilo sedište u vreme turske vladavine, u Šanac.

Tada Habsburška monarhija osniva Podunavsku vojnu granicu sa sedištem u Petrovaradinu, gde premešta i biskupa Srema.

Kada su 1748. godine novosadski trgovci i zanatlije od Carice Marije Terezije su kupili status Slobodnog kraljevskog grada, dobijene su privilegije kao i odluka da se "ubuduće zove i da mu naslov bude Neoplanta (Neoplanta), mađarski Uj-Videgh, nemački pak Ney-Satz, srpski Novi Sad.”