Grof Josip Jelačić

Grof Josip Jelačić (1801-1859) bio je hrvatski ban, carski tajni savetnik, general, pesnik.

Poticao je iz stare plemićke porodice Jelačić od Bužima. Josip se rodio 16.oktobra 1801 godine u Petrovaradinu (kuća u sadašnjoj ulici Vladimira Nazora broj 3), gde je i kršten u samostanskoj crkvi Sv. Juraja. Njegov otac Franjo, general major austriske carske vojske, je u to vreme bio zapovednik Petrovaradinske tvrđave. Josip Jelačić je 8. aprila 1848. godine u Beču položio bansku zakletvu i imenovan za feldmašala lajtnanta i vojnog zapovednika u banskoj i krajiškoj Hrvatskoj. Na trgu Sv. Katarine u Zagrebu 4 juna iste godine, Josip Jelačić je ustoličen za bana, a istog dana je bilo i svečano zasedanje prvog Hrvatskog građanskog sabora na temelju izvornih prava utemeljenih na načelima građanskog liberalizma. Ban je posebnim proglasom od 25 aprila 1848. godine ukinuo kmetstvo u Hrvatskoj i Slavoniji, proglasio hrvatski jezik za službeni i u maju iste godine osnovao bansko veće kao svojevrsnu vladu trojedne kraljevine. U burnim vremenima revolucije 1848-1849, Jelačić je bio jedan od naistaknutijih vojskovođa. Iako razočaran novim ustavom Hazburške monarhije, kojim je mladi car Franja Josif uveo apsolutizam, centralizam i germanizaciju, ban Jelačić je vrednim društvenim i kulturnim delovanjem doprineo emancipaciji ideja hrvatskog preporoda, promociju upotrebe hrvatskog jezika i jačanje privrede u hrvatskoj. Njegovim zalaganjem zagrebačka biskupija uzdignuta na rang nadbiskupije, čime je praktično postala nezavisna od Ugarskog episkopata.

Poslednje godine života, oboleo, provodi u Novim Dvorima u Zaprešiću, gde je preminuo 20. maja 1859. godine. Telo mu je balzamovano, a sahranjen je 26. maja1859. godine u Novim Dvorima u kapeli Sv. Josipa u Zaprešiću.

Оставите одговор

Ваша адреса е-поште неће бити објављена. Неопходна поља су означена *