NS PRIČE

gallery/grb novog sada
gallery/facebook icon
gallery/youtube icon
gallery/instagram icon

EDIKT Carice Marije Terezije od 1. februara 1748. godine:

„Mi, Marija Terezija, Božjom milošću carica rimska a kraljica Ugarske, Češke, Dalmacije, Hrvatske, Slavonije, Rame, Srbije, Galicije, Lodomerije itd. itd. dajemo glasom ovoga pismena na znanje svakome, koga se tiče [...] da taj toliko puta spominjani naš Petrovaradinski kameralni grad, koji leži na drugoj strani Dunava u bačkoj županiji na zemljištu Sajlovo, silom naše kraljevske moći i ugleda iz ranije navedenih razloga [...] učinimo svojim slobodnim kraljevskim gradom i da ga uvrstimo, primimo i upišemo u broj, krug i red ostalih naših slobodnih kraljevskih gradova naše kraljevine Ugarske tako i naših naslednih zemalja, ukidajući mu dosadašnje ime Petrovaradinski Šanac, nađosmo za dobro da se ubuduće zove i da mu naslov bude Neoplanta (Neoplanta), mađarski Uj-Videgh, nemački pak Ney-Satz, srpski Novi Sad.”

Ulice Novog Sada nastajale kao odraz srednjevekovnog hrišćanskog i evropskog koncepta grada, gde od fortifikacije - Mostobrana, vodi put do centralne gradske crkve sa trgom, odakle se granaju prve ulice na najznačajnijim putnim pravcima ka zaleđu - futoškom, piroškom (rumenačkom), kisačkom i temerinskom. Na putu od centralnog trga sa Sabornom crkvom ka Mostobranu, petom pravcu koji je vodio ka Sremskim Karlovcima, nastala je Dunavska ulica. Kako je Futog bio značajno trgovište još od srednjeg veka, glavna ulica, tada i pijaca, se nalazila na futoškom pravcu, a tu su se formirala i središta katoličkog stanovništva oko Trga slobode sa katoličkom crkvom, i jevrejske zajednice oko Sinagoge u Jevrejskoj ulici. Za vreme Habsburške monarhije Trg slobode je postepeno pretvoren u  administrativni centar Novog Sada.

O GLAVNIM ULICAMA

NOVOG SADA 
gallery/slika za sajt zmaj jovina

imena

GLAVNIH

ULICA 

Nekada se Zmaj Jovina ulica zvala Glavna ulica, u vreme Austrije zvala se nemački Hauptgasse, posle bune Magazinski Sokak, a posle Austro-ugarske nagodbe 1867. mađarski Fö utca, kasnije ulica Lajoša Košuta. Između dva svetska rata zvala je nosila ime kralja Petra I. Tada je Jovan Jovanović Zmaj imao ulicu Zlatne grede, u kojoj se nalazila njegova rodna kuća. Za vreme okupacije nazvana je po mađarskom savezniku Musoliniju. Posle oslobođenja, zakratko je ponovo bila Kralja Petra I, zatim Maršala Tita, i konačno Zmaj Jovina. 

Dunavskoj je ime promenjeno samo na par godina tokom okupacije, da bi se nakon oslobođenja vratilo na staro.

Temerinska, Kisačka i Futoška ulica nisu menjala imena kroz sve ovo vreme, a Rumenačka ulica se ranije zvala Piroška, uskladu sa promenama imena Rumenke.