NS PRIČE

gallery/grb novog sada
gallery/facebook icon
gallery/youtube icon
gallery/instagram icon

KRALJA ALEKSANDRA 3

Jednospratna zgrada poznata kao "Palata Dunđerskih", sa osnovom u obliku ćiriličnog slova "П", izgrađena 1854. godine za vlasnika grofa Adolfa Sečenjija, na mestu zgrade srušene u Buni, po projektu arhitekte Jozefa Vilda.

Zgrada je rekonstruisana za novog vlasnika Lazara Dunđerskog 1888. godine, po projektu baumajstera Martina Sotića. Originalna prostorna šema enterija i spoljašnjeg korpusa pri tome nije promenjena, ali su bitno izmenjeni dekorativni elementi fasade koja je dobila bogat eklektički izgled. 

U vreme izgradnje robne kuće Bazar, srušeno je dvorišno krilo ove zgrade.

Temeljna rekonstrukcija i adaptacija enterijera za potrebe prodavnice H&M, izršena ne 2016.

Iz arhiva Zavoda za Zaštitu spomenika kulture

Grada Novog Sada (F.K. 344/A, 1984.)

Realizaciju pomogli:

gallery/novi-sad-grb_1
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad
gallery/logo 300x300
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad

Na uličnoj fasadi je centralno plitak rizalit u širini tri otvora, od ukupno sedam vertikala otvora koliko ih je ostalo nakon sprovedene velike rekonstrukcije iz 1888. godine za Lazara Dunđerskog. Rizalit je potenciran zidanim balkonom postavljenim na tri jake konzole i sa ogradom balusterskog niza, kao i nizom dekorativnih konzola ispod profilisanog potkrovnog venca i ravne atike na čijem središtu je monumentalna akroterija sa grofovskim grbom.

U prizemlju je središnje postavljen kolski ulaz sa lokalima sa svake strane.

Prozori na spratu su su bogato dekorisani nadvišeni trougaonim frontonima sa parovima sedećih anđela, pri čemu su prozori na rizalitu flankirani polukružnim pilastrima.

Na Sauterovom planu iz 1889. označen je kao parcela broj 47 sa osnovom u u obliku ćiriličnog slova "П".

Fotografija iz vazduha snimljena 1926. godine prikazuje Trg Slobode, a vidi se da je palata Dunđerskih proširena ka dvorištu objektom koji povezuje krila i formira atrijumsko dvorište. Ovaj dograđeni deo biće srušen pri izgradnji Bazara.

STARO JEZGRO NOVOG SADA je proglaseno za kulturno dobro, odlukom o utvrđivanju za prostorno kulturno-istorijsku celinu – 05 br. 633-151/2008 od 17. januara 2008, „Sl. glasnik Republike Srbije“ br. 07/2008. 

Realizaciju ovog sajta pomogala je Uprava za kulturu Grada Novog Sada

 

Za realizaciju ovog sajta korišćeni su izvori i materijali Zavoda za zaštitu spomenika kulture Grada Novog Sada

gallery/novi-sad-grb_1
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad
gallery/kralja aleksandra 3 naslovna 520x340

Monumentalni stepenišni hol, sa masivnim stepeništem i vitičasto ukrašenom ogradom od kovanog gvožđa, završava se balusterskim nizom kao ogradom podesta sprata i sa dva masivna stuba. Tavanica hola je oslikana alegorijskom kompozicijom posvećenoj umetnosti.

gallery/trg slobode 2 na sauterovom planu 1889 680p

Na fotografiji snimljenoj nešto pre 1909. godine, vidimo zaokruženu palatu Dunđerskih, sa izgledom fasade veoma sličnim današnjem. 

Dvorišna strana zgrade sa komunikacionim balkonom, snimljena 1984. godine, nakon što je dozidano krilo koje je zatvaralo atrijumsko dvorište bilo srušeno pri izgradnji Bazara 1972.

gallery/kralja aleksandra 3 fasada 1995 680p

U opsežnoj rekonstrukciji izvršrenoj 2016. je umesto originalne terakot boje sada u svetlo zelenoj i krem boji.

gallery/kralja aleksandra 3 hm 930p
gallery/kralja aleksandra 3 hol 680p
gallery/kralja aleksandra 3 iz vazduha 1926 410p
gallery/kralja aleksandra 3 1909 930p
gallery/kralja aleksandra 3 dvoriste 1984 680p
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad

Iz arhiva Zavoda za Zaštitu spomenika kulture

Grada Novog Sada (O.Z. 38/6, 1995.)