NS PRIČE

gallery/grb novog sada
gallery/facebook icon
gallery/youtube icon
gallery/instagram icon

KRALJA ALEKSANDRA 14

Dvospratna Menratova palata, izgrađena u stilu secesije, sa osnovom u obliku ćiriličnog slova "Ш", 1908. godine za vlasnika Jožefa Menrata, po projektu peštanskog arhitekte Lipota Baumhorna, koji je u Novom Sadu projektovao i kompleks Sinagoge i Finansijsku palatu.

Ova zgrada je originalno izgrađena kao prodavnica nameštaja, na mestu stare kuće sa prodavnicom istog vlasnika, a zbog većeg gabarita je dokupljena i susedna kuća od vlasnika Vilhelma Vajsa.

Posle II svetskog rata je nacionalizovana i marta 1948. godine u prizemlje je useljena štamparija Agitprop-a.

Rekonstrukcija je izvršena između 2003. i 2007. godine, uz promenu tavanskog u poslovni odnosno stambeni prostor. 

Menratova palata na obojenoj fotografiji oko 1912. godine.

Na fotografiji snimljenoj oko 1900. godine, videmo parternu Menratovu kuću, sa reklamom "nameštaj Menrat" ispisanom celom dužinom friza ove kuće, kao i na kalkanskom zidu susedne jednospratnice.

Iz arhiva Zavoda za Zaštitu spomenika kulture

Grada Novog Sada (V.M. 86/29, 1992.)

Realizaciju pomogli:

gallery/novi-sad-grb_1
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad
gallery/logo 300x300
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad

Na Sauterovom planu iz 1889. na tadašnjoj parceli broj 632 nalazila se stara jednospratna kuća Jožefa Menrata sa prodavnicom nameštaja u prizemlju, a za izgradnju ove secesijske palate otkupio je i susednu parcelu broj 633 od Vilhelma Vajsa.

Fotografija iz vazduha snimljena 1926. godine prikazuje ulicu Kralja Aleksandra, a zaokružena je Menratova palata koja sa dvorišnim objektom sa osnovom u obliku ćiriličnog slova "П", formira atrijumsko dvorište. 

STARO JEZGRO NOVOG SADA je proglaseno za kulturno dobro, odlukom o utvrđivanju za prostorno kulturno-istorijsku celinu – 05 br. 633-151/2008 od 17. januara 2008, „Sl. glasnik Republike Srbije“ br. 07/2008. 

Realizaciju ovog sajta pomogala je Uprava za kulturu Grada Novog Sada

 

Za realizaciju ovog sajta korišćeni su izvori i materijali Zavoda za zaštitu spomenika kulture Grada Novog Sada

gallery/novi-sad-grb_1
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad

Fotorafija iz istog perioda, ali veoma oštra sa čitkim natpisima na Menratovoj palati.

gallery/kralja aleksandra 14 naslovna 520x340

Široka ulična fasada Menratove palate, sa 7 vertikala otvora i centralnim kolskim ulazom. Fasada je bogato dekorisana u stilu mađarske secesije, sa tri simetrično rapoređena erkera, pri čemu su bočni završeni balkonima. Dekorativna plastika maske, bilje, meander i zubčaste frizove, kao i geometrijsku ornamentiku.

Središnji mansardni deo krova zakljanja visoka krivolinijska atika.

Na fotografiji snimljenoj takođe oko 1900. godine, zaokružene su dve prizemne kuće na čijem mestu je kasnije sazidana Menratova secesijska palata, od kojih je leva stara Meratova kuća sa reklamom radnje na frizu. 

Kada je 1960-ih probijen današnji Bulevar Mihajla Pupina, poslednja zgrada u nizu je postala Menratova palata. Fotografija Menratove palate sa kraja 1990-ih.

Na fotografiji iz 1992. godine vidimo izgled dvorišne fasade Menratove palate sa tri krila od koji je srednje kraće stepenišno. Dvorišnom fasadom dominiraju komunikacioni balkoni sa ogradama od kovanog gvožđa.

Fotografija Menratove takođe oko 1912. godine, sa druge strane.

gallery/kralja aleksandra 14 fasada
gallery/kralja aleksandra 14 sauterov plan
gallery/kralja aleksandra 14 oko 1900 copy
gallery/kralja aleksandra 14 oko 1905
gallery/kralja aleksandra 14 oko 1912 obojena
gallery/kralja aleksandra 14 iz vazduha 1926 410p
gallery/kralja aleksandra 14 1910 930p
gallery/kralja aleksandra 14 krajem 1990-ih
gallery/kralja aleksandra 14 oko 1910
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad
gallery/kralja aleksandra 14 dvoriste 1992 680p
gallery/logo-zavod-za-zastitu-spomenika-novi-sad